Greenpeace'in zehirli gemiyle ilgili açıklaması

İskenderun'da demirlemiş olan MV Ulla adlı gemi, sorumsuzluk ve devletin ilgisizliği nedeniyle battı. Gemi, şu an hepsi deniz altında olan 2000 tondan fazla toksik atık taşıyordu.

Greenpeace, gemi İsdemir Limanı'na demirledikten sonra, 2000 yılının Haziran ayında yaptığı bir eylemle kamuoyunu geminin zararlı yükünden haberdar etmişti. MV Ulla daha sonra Çevre Bakanlığı tarafından yasadışı toksik yükünden dolayı mühürlendi. ODTÜ tarafından yapılan analiz, atığın Türk yasalarına gore ülkeye girmesi yasak olan Kromiyum VI taşıdığını gösterdi. Bu da Bakanlığın gemiyi yüküyle beraber mühürlemesine ve ülkeyi terk etmesini önlemesine yol açtı.

Yapılan araştırmalar ve belgeler, toksik atığın İspanya kökenli olduğunu ortaya çıkardı. Türkiye'nin de taraf olduğu Basel Anlaşması'na göre atıklar İspanya'ya ait.

Greenpeace İspanya Yöneticisi Juantxo Lopez de Uralde, "Bu talihsiz olay, hükümetlerin gerçek önlemler almadığında, uluslararası anlaşmaların ve hukukun nasıl çiğnendiğinin bir örneğidir. MV Ulla'daki toksik atıklar, Akdeniz'e tehdit oluşturmadan İspanya'ya geri gönderilmeliydi" dedi.

Cezayir kabul etmedi, Türkiye'ye geldi

Greenpeace, atıkların İspanya'nın üç termik santralinden ihraç edildiğini ortaya çıkarmıştı. Toksik atıklar Cezayir'deki S.A. P/C De Dragados adlı İspanyol Şirketine gönderiliyordu. Bu küller Cezayir'deki baraj yapımında kullanılacak sanılmış ve Asland Catalunya Y.del Mediterraneo adlı çimento şirketi külleri Dragados'a satmak üzere aracılık yapmıştı. Fakat gemi Cezayir'de kabul edilmeyince gizemli bir şekilde 2000 Mayıs ayında Türkiye'ye geldi.

Greenpeace ve yerel sivil örgütlerin baskısı sonucu iki ülke arasında diplomatik düzeyde müzakereler başlatıldı. İspanya'nın atıkların geri gönderilmesini kabul etmesi iki yıl sürdü. Olay hala bitmiş değil çünkü Türkiye'deki Mavi Deniz acentası için yargı yolu açık.

'Mavi Deniz'e Dokunan Yok

İlginç bir olay da, geminin Türk karasularına girmesinden sorumlu olan Mavi Deniz adlı acentanın hükümeti tarafından hâlâ sorgulanmamış olması. Mahkemenin atığın gemiden alınabileceği kararına karşı, Çevre Bakanlığı hâlâ İspanya'dan zararın ödenip ödenmeyeceğine dair haber bekliyor.

Greenpeace Akdeniz Toksik Maddeler Kampanya Sorumlusu Banu Dökmecibaşı, konu hakkında şunları söyledi:

"Tüm bu süreç yüzünden gemi, limanda terkedilmiş halde ve çok kötü koşullarda, iki hükümet tarafından da somut bir adım atılmasını bekledi. İki hükümet de birçok defa uzmanlar tarafından geminin her an batabileceği ve bir çevre felaketine yol açabileceği konusunda uyarıldı; ama onlar geminin batmasını beklemeyi tercih ettiler. Çevre Bakanlığı'ndan şu andan itibaren çok hızlı hareket etmesini ve Akdeniz'de yayılmayı önlemek için tüm güvenlik önlemlerini almasını istiyoruz."

MV Ulla, Türkiye'deki ilk yasadışı toksik atık ticareti değil; yetkililer bu konuyu ciddiye almadığı ve kontrol mekanizmaları çalışmadığı sürece son gibi de görünmüyor. Türkiye, Karadeniz kıyılarındaki İtalyan toksik atıkları dolu yüzlerce varil ve Aliağa'ya gönderilen yüzlerce asbestli gemi yüzünden de dünyanın çöplüğü olma yolunda ilerliyor. Bu tip olaylar hükümetler önlem almadığı sürece doğayı ve insan yaşamını tehdit etmeye devam edecek.

Şu an İskenderun'da su altındaki atıklar için yapılması gereken, atıkların limana sızmadan ve sualtı yaşamını tehdit etmeye başlamadan önce nasıl temizleneceği konusunda uzmanlara danışmaktır.Greenpeace acil olarak İspanyol ve Türk hükümetlerini sorumluluk almaya ve bu utancı temizlemeye davet ediyor.

CNNTURK